Yuksak Salohiyat ICMPD — International Centre for Migration Policy Development Ministry of Justice, Sweden
Xavfsiz migratsiyakuchli jamiyatlar
RU UZ

Xavfsiz migratsiya –kuchli jamiyatlar

Mehnat muhojirlari va ularning oilalarini qoʻllab-quvvatlash: ishonchli maʼlumot, bepul huquqiy maslahatlar va har bir bosqichda yordam — joʻnab ketishdan oldin, xorijda va uyga qaytgandan keyin.

Bepul maslahat Nimadan boshlash kerak
  • 1282Migratsiya agentligi — kecha-kunduz
  • Bepulloyiha yuristi maslahati
  • 3 bosqichjoʻnashdan oldin · xorijda · qaytgandan keyin

Loyiha haqida

Xavfsiz migratsiya – kuchli jamiyatlar

  • Ishonchli maʼlumotqonuniy ishga joylashish va xavflar haqida
  • Bepul maslahatlarSamarqanddagi loyiha yuristidan
  • Reintegratsiyauyga qaytgandan keyin qoʻllab-quvvatlash

«Xavfsiz migratsiya – kuchli jamiyatlar: muhojirlar va ularning oilalarini qoʻllab-quvvatlash» loyihasi tartibsiz migratsiyaning oldini olishga hamda Samarqand viloyatiga qaytayotgan mehnat muhojirlarining barqaror reintegratsiyasiga koʻmaklashishga qaratilgan.

Loyiha ishlash uchun xorijga ketishni rejalashtirayotgan shaxslar, qaytib kelayotgan mehnat muhojirlari va ularning oila aʼzolariga moʻljallangan. Uning vazifasi — ularga asosli qarorlar qabul qilishda, oʻz huquqlarini yaxshiroq tushunishda hamda migratsiyaning turli bosqichlarida: joʻnab ketishga tayyorgarlik paytida, xorijda ishlash davrida va uyga qaytgandan keyin mavjud qoʻllab-quvvatlash xizmatlaridan foydalanishda yordam berish.

Loyiha doirasida ishtirokchilar xavfsiz va qonuniy mehnat migratsiyasi, ishga joylashish tartibi, mehnat muhojirlarining huquq va majburiyatlari, shuningdek, ishonchsiz ish takliflari, insofsiz vositachilar va mehnat ekspluatatsiyasi bilan bogʻliq xavflar haqida ishonchli maʼlumot olishlari mumkin.

Muhojirlar va ularning oila aʼzolariga bepul huquqiy maslahatlar beriladi. Bunday yordam aniq vaziyatni tushunishga, huquqlarni himoya qilishning mumkin boʻlgan usullarini aniqlashga va murojaat qilish mumkin boʻlgan tashkilot va xizmatlar haqida maʼlumot olishga yordam beradi.

Loyihaning muhim yoʻnalishi — qaytgandan keyin barqaror reintegratsiyaga koʻmaklashish. Huquqlar va mavjud qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari haqida xabardor qilish qaytayotgan muhojirlarga ijtimoiy aloqalarni tiklash, ishga joylashish imkoniyatlarini aniqlash va mahalliy jamiyatdagi hayotga qaytish bilan bogʻliq masalalarni hal qilishda yordam berishga qaratilgan.

Tashabbus RISE loyihasi doirasida «Yuksak Salohiyat» jamoat birlashmasining Samarqand viloyati filiali tomonidan amalga oshirilmoqda. Loyiha muhojirlar, ularning oilalari, mahalliy jamiyatlar va yordam koʻrsatuvchi tashkilotlar oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.

Boʻlim 1

Xorijda ishlashni rejalashtiryapsizmi?

Ushbu boʻlimda chet elda qanday qilib qonuniy ishga joylashish, qanday hujjatlarni tayyorlash va joʻnab ketishdan oldin nimalarni tekshirish kerakligi haqida maʼlumot topasiz. Insofsiz vositachilarni qanday aniqlash, mehnat shartnomasida nimalarga eʼtibor berish hamda firibgarlik va mehnat ekspluatatsiyasi xavfini qanday kamaytirishni bilib olasiz.

Vakansiya va ish beruvchini tekshiring

Ishga joylashish haqidagi qarorni faqat eʼlon yoki vositachining vaʼdalari asosida qabul qilmang. Joʻnab ketishdan oldin ish beruvchining nomi va kontaktlarini, ish joyi, lavozim va vazifalarni, ish haqi miqdori va uni toʻlash tartibini, ish jadvalini, yashash sharoitlari va ish haqidan mumkin boʻlgan ushlanmalarni aniqlang. Kelishilgan shartlar mehnat shartnomasida aks ettirilganiga ishonch hosil qiling.

Agar sizga kerakli hujjatlarsiz kafolatlangan ish vaʼda qilinsa, zudlik bilan pul oʻtkazish talab qilinsa yoki ish beruvchi va ish sharoitlari haqida maʼlumot berishdan bosh tortilsa, ehtiyot boʻling. Ijtimoiy tarmoq yoki messenjerdagi eʼlonning oʻzi taklifning ishonchliligini tasdiqlamaydi.

Agentlik qonuniy faoliyat yuritayotganiga ishonch hosil qiling

Xususiy bandlik agentligi xizmatlari uchun pul toʻlash yoki unga hujjatlarni topshirishdan oldin, uning Oʻzbekiston fuqarolarini xorijda ishga joylashtirish uchun amaldagi litsenziyasi borligiga ishonch hosil qiling. Nomi, litsenziya raqami va kontaktlarini rasmiy reyestr bilan solishtiring. Litsenziya toʻxtatilgani yoki bekor qilingani haqidagi xabarlarni tekshiring. Agar maʼlumotlar mavjud boʻlmasa yoki mos kelmasa, vaziyat oydinlashmaguncha pul oʻtkazmang va hujjatlarni topshirmang.

Xususiy bandlik agentliklari reyestrini ochish →

Shartnoma shartlarini imzolashdan oldin tekshiring

Oʻzbekistondan joʻnab ketishdan oldin mehnat shartnomasi loyihasini oling va uni diqqat bilan oʻqing. Vaʼda qilingan barcha ish shartlari yozma ravishda mustahkamlanganiga ishonch hosil qiling. Agar matn sizga notanish tilda tuzilgan boʻlsa, tarjimasini soʻrang yoki mutaxassisdan yordam oling.

Imzolashdan oldin shartnomada quyidagilar koʻrsatilganini tekshiring:

  • ish beruvchining toʻliq nomi, manzili va kontaktlari;
  • ish joyi, lavozim va vazifalar;
  • ish haqi miqdori, uni toʻlash muddatlari va tartibi, mumkin boʻlgan ushlanmalar;
  • ish jadvali, dam olish vaqti va ish vaqtidan tashqari ishga haq toʻlash shartlari;
  • shartnomaning amal qilish muddati va uni bekor qilish shartlari;
  • agar ish beruvchi tomonidan taqdim etilsa, yashash, ovqatlanish va yoʻl shartlari, shuningdek, bu xarajatlarni kim toʻlashi;
  • ishga joylashishning boshqa kelishilgan shartlari.

Toʻldirilmagan bandlari yoki sizga tushunarsiz shartlari boʻlgan shartnomani imzolamang. Agar yozma shartlar vaʼda qilinganlardan farq qilsa, sabablarini aniqlang va imzolashdan oldin kelishilgan oʻzgartirishlar kiritilishiga erishing.

Hujjatlaringiz qonuniy ishlashga imkon berishiga ishonch hosil qiling

Joʻnab ketishdan oldin borish mamlakatiga qonuniy kirish, u yerda boʻlish va ishga joylashish uchun qanday hujjatlar va ruxsatnomalar zarurligini aniqlang. Talablarni ushbu mamlakat davlat organlarining rasmiy saytlarida yoki konsullikda tekshiring.

Safar maqsadini yashirish yoki zarur ruxsatnomalarsiz ishni boshlash haqidagi takliflarga rozi boʻlmang.

Vizaning oʻzi ishga joylashishni kafolatlamaydi va har doim ham ishlash huquqini bermaydi. Hujjatlaringiz rejalashtirilgan mehnat faoliyati bilan shugʻullanishga imkon berishiga, ish shartlari esa ish beruvchi bilan tuzilgan shartnomada mustahkamlanganiga ishonch hosil qiling.

Hujjatlarning amal qilish muddatlarini tekshiring va ularni uzaytirish tartibini oldindan aniqlab oling.

Xorijga joʻnashdan oldin nimalarni qilish muhim

  • Pasport, viza, mehnat shartnomasi va boshqa muhim hujjatlarning qogʻoz va elektron nusxalarini tayyorlang. Ularni asl nusxalardan alohida saqlang va nusxalarni ishonchli odamingizga qoldiring.
  • Yaqinlaringizga ish beruvchining nomi va kontaktlarini, yashash manzili va ish joyini xabar qiling. Qanday aloqada boʻlishingizni kelishib oling.
  • Oʻzbekiston elchixonasi yoki konsulligi, mahalliy favqulodda xizmatlar va muhojirlarga yordam koʻrsatuvchi tashkilotlarning kontaktlarini oldindan saqlab qoʻying.
  • Borish mamlakati haqida koʻproq bilib oling. U yerda boʻlish va ishga joylashish qoidalari, asosiy mahalliy qonunlar va urf-odatlar bilan tanishing. Til bilish, malaka va kasbiy hujjatlarni tasdiqlash talablarini aniqlang.
  • Yoʻl va dastlabki yashash xarajatlarini hisoblab chiqing, kutilmagan holatlar uchun zaxira ajrating.

Nima uchun pul toʻlashingiz kerakligini aniqlang

Shartnomani imzolashdan oldin qaysi xarajatlarni ish beruvchi oʻz zimmasiga olishini, qaysilarini esa siz toʻlashingizni aniqlang: agentlik xizmatlari, hujjatlar va vizani rasmiylashtirish, tibbiy koʻrik, oʻqish, yoʻl, yashash va ovqatlanish.

Toʻlovlarning yozma hisob-kitobini taqdim etishni soʻrang. Ish haqidan ushlanmalar nazarda tutilganmi, qancha miqdorda va qancha muddatga, shuningdek, ishga joylashish amalga oshmasa, mablagʻlarni qaytarish shartlarini aniqlang. Maqsadi va narxi sizga tushuntirilmagan xizmatlar uchun pul toʻlamang. Har bir toʻlovni tasdiqlovchi hujjatlarni oling va saqlang.

Boʻlim 2

Xorijda ishlash davridagi huquqlaringiz

Aniq mehnat huquqlari va mamlakatda boʻlish qoidalari siz ishlayotgan mamlakat qonunchiligi, migratsiya maqomingiz va ishga joylashish shartlari bilan belgilanadi. Shu bilan birga, asosiy inson huquqlari migratsiya maqomidan qatʼi nazar saqlanib qoladi.

Ushbu boʻlimda mehnatga haq toʻlash, ish vaqti, dam olish va xavfsizlik masalalarida nimalarga eʼtibor berish, mumkin boʻlgan qoidabuzarliklarni qanday aniqlash va qayerga yordam soʻrab murojaat qilish kerakligini bilib olasiz.

Mehnat shartnomasi

Imzolangan mehnat shartnomasining oʻz nusxangizni va qoʻshimcha kelishuvlarni ish davomida va u tugaganidan keyin ham saqlang. Haqiqiy vazifalar, ish haqi va ish jadvali shartnomaga va amaldagi qonunchilikka mos boʻlishi kerak. Qoidabuzarliklarda nima qilish kerakligi «Xorijda yordam kerak boʻlsa, nima qilish kerak» boʻlimida bayon etilgan.

Ish haqi va ushlanmalarni tekshirib boring

Ish haqi shartnomada nazarda tutilgan miqdorda va muddatlarda, siz ishlayotgan mamlakat qonunchiligiga rioya qilgan holda toʻlanishi kerak.

Ishlagan vaqtingizni, shu jumladan ish vaqtidan tashqari ishni hisobga olib boring, hisob varaqalari va toʻlovlarni tasdiqlovchi hujjatlarni saqlang. Hisoblangan summalar va ushlanmalarni shartnoma shartlari bilan solishtiring. Qarzdorlik yuzaga kelganda nima qilish kerakligi «Ish haqi toʻlanmasa, nima qilish kerak» boʻlimida bayon etilgan.

Ish jadvali va mehnat sharoitlariga rioya etilishini tekshiring

Ish vaqti, dam olish va mehnat sharoitlari siz ishlayotgan mamlakat qonunchiligi va mehnat shartnomasi bilan belgilanadi. Ish kunining davomiyligi, tanaffuslar, dam olish kunlari va ish vaqtidan tashqari ishga haq toʻlash tartibini aniqlang.

Agar sizni belgilangan vaqtdan ortiq ishlashga majburlashsa, dam olishdan mahrum qilishsa, kelishilmagan ishni topshirishsa yoki zarur himoya vositalarisiz xavfli ishlarni bajarishni talab qilishsa, bunga befarq boʻlmang.

Pasport va muhim hujjatlarni oʻzingizda saqlang

Pasport va shaxsni tasdiqlovchi boshqa hujjatlarni ish beruvchi yoki vositachiga doimiy saqlash uchun bermang.

Agar asl nusxalar rasmiy rasmiylashtirish uchun zarur boʻlsa, ularni kimga, qaysi tartib-taomil uchun va qancha muddatga berayotganingizni aniqlang. Qabul qilinganligi haqida tasdiq soʻrang va qaytarish muddatini kelishib oling. Agar hujjatlar qaytarilmasa, «Ish beruvchi yoki vositachi hujjatlarni ushlab turibdi» boʻlimidagi tavsiyalardan foydalaning.

Yordam soʻrab oʻz vaqtida murojaat qiling

Agar mehnat huquqlaringiz buzilgan boʻlsa yoki qiyin vaziyatga tushib qolsangiz, maslahat va yordam soʻrab murojaat qiling. Agar hujjatlaringiz ushlab turilsa, ish haqi toʻlanmasa, sizga tahdid qilinsa yoki harakatlanish erkinligingiz cheklansa, murojaatni kechiktirmang.

Hayot yoki sogʻliqqa bevosita xavf tugʻilganda xavfsiz joyga borishga harakat qiling va mahalliy favqulodda xizmatlarga murojaat qiling.

Oʻzingizni zoʻravonlik va ekspluatatsiyadan himoya qiling

Tahdidlar, zoʻravonlik, ishlashga majburlash, ish yoki yashash joyidan chiqishni taqiqlash, shuningdek, sizni ishlashda davom etishga majburlash uchun hujjatlar yoki ish haqini ushlab qolish mehnat ekspluatatsiyasi va majburiy mehnat belgilari boʻlishi mumkin. Yordam soʻrab murojaat qilish boʻyicha koʻrsatmalar «Tahdid, zoʻravonlik yoki majburiy mehnatda nima qilish kerak» boʻlimida keltirilgan.

Boʻlim 3

Xorijda yordam kerak boʻlsa, nima qilish kerak

Ushbu boʻlimda mehnat nizosi, hujjatlarni yoʻqotish, tahdidlar yoki xorijdagi boshqa qiyin vaziyatlarda qanday harakat qilish haqida tavsiyalar topasiz. Qayerga yordam soʻrab murojaat qilish va huquqlaringizni himoya qilish uchun qanday hujjat va maʼlumotlarni saqlash kerakligini bilib olasiz.

Agar hayot yoki sogʻliqqa xavf boʻlsa. Agar hayotingiz yoki sogʻligʻingizga bevosita xavf boʻlsa, avvalo xavfsizligingiz haqida qaygʻuring va mahalliy favqulodda xizmatlarga murojaat qiling.

Ish haqi toʻlanmasa, nima qilish kerak

Mehnat shartnomasi, hisob varaqalari, bank koʻchirmalari, ish beruvchi bilan yozishmalar va ishlagan vaqtingiz haqidagi maʼlumotlarni saqlang. Qaysi davr uchun va qancha summa toʻlanmaganini koʻrsating.

Agar imkoni boʻlsa va xavfsiz boʻlsa, ish beruvchiga qarzni toʻlash va hisoblangan summalar hamda ushlanmalar hisob-kitobini taqdim etish haqida yozma talab yuboring. Murojaat nusxasini va javobni saqlang.

Agar masala hal boʻlmasa, mahalliy mehnat inspeksiyasi, kasaba uyushmasiga yoki yuridik yordam uchun murojaat qiling. Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasasida yoki, agar mavjud boʻlsa, siz turgan mamlakatdagi Migratsiya agentligi vakolatxonasida qanday yordam olishingiz mumkinligi va shikoyatni qayerga yuborish kerakligini aniqlang.

Murojaatni paysalga solmang: shikoyat yoki daʼvo arizasi berish muddatlari siz ishlayotgan mamlakat qonunchiligiga bogʻliq.

Shartnoma shartlariga rioya qilinmasa, nima qilish kerak

Haqiqiy ish sharoitlarini shartnoma bilan solishtiring: vazifalar, ish joyi, ish haqi, ish jadvali va dam olish vaqti. Qaysi shartlar va qaysi sanadan boshlab oʻzgarganini yozib qoʻying. Yozishmalar, ishlagan soatlar va toʻlovlar haqidagi maʼlumotlar, fotosuratlar va holatlarni tasdiqlovchi boshqa materiallarni saqlang. Ish beruvchidan ish sharoitlari oʻzgarishi sabablarini yozma ravishda tushuntirishni soʻrang va javobni saqlang.

Mazmuni yoki oqibatlari sizga tushunarsiz boʻlgan hujjatlarni, shu jumladan qoʻshimcha kelishuvlar, ishdan boʻshash haqidagi arizalar va daʼvolar yoʻqligi haqidagi tasdiqnomalarni imzolamang.

Agar sizga kelishilmagan ish topshirilsa, ish haqi kamaytirilsa yoki mehnat sharoitlari jiddiy oʻzgartirilsa, huquqiy maslahat oling. Mutaxassis oʻzgarishlarning qonuniyligini baholashga va siz ishlayotgan mamlakat qonunchiligini hisobga olgan holda keyingi harakatlarni belgilashga yordam beradi.

Pasportni yoʻqotib qoʻysangiz, nima qilish kerak

Agar pasport yoki shaxsni tasdiqlovchi boshqa hujjatni yoʻqotib qoʻysangiz, Oʻzbekiston Respublikasining eng yaqin elchixonasi yoki konsullik muassasasiga murojaat qiling. Sizga qanday harakatlar qilish kerakligi va Oʻzbekistonga qaytish uchun hujjatlarni qanday rasmiylashtirish tushuntiriladi.

Yoʻqotish qayerda va qanday holatda sodir boʻlganini xabar qiling. Agar sizda hujjatlarning nusxalari yoki fotosuratlari saqlanib qolgan boʻlsa, ularni tayyorlang — ular shaxsingizni aniqlashda yordam berishi mumkin.

Mahalliy politsiyaga murojaat qilish va yoʻqotish haqida tasdiqnoma olish talab etiladimi, aniqlang. Agar hujjat oʻgʻirlangan boʻlsa, murojaat qilishda buni maʼlum qiling.

Ish beruvchi yoki vositachi hujjatlarni ushlab turibdi

Agar ish beruvchi yoki vositachi pasportingiz yoki boshqa hujjatingizni ushlab tursa va qaytarishdan bosh tortsa, yordam soʻrab murojaat qilishni kechiktirmang. Hujjatlarni ushlab turish harakatlanish erkinligingizni cheklashi va ekspluatatsiya belgisi boʻlishi mumkin.

Agar xavfsiz boʻlsa, hujjatlarni qaytarishni yozma ravishda talab qiling va yozishmalarni saqlang. Agar bu sizni xavf ostiga qoʻyishi mumkin boʻlsa, hujjatlarni kuch bilan olishga urinmang.

Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasasi, agar mavjud boʻlsa, siz turgan mamlakatdagi Migratsiya agentligi vakolatxonasi yoki mahalliy vakolatli organlarga murojaat qiling.

Agar sizga tahdid qilinsa, ketishingiz taqiqlansa yoki ishlashda davom etishga majburlansangiz, avvalo xavfsizligingiz haqida qaygʻuring va mahalliy favqulodda xizmatlarga murojaat qiling.

Ishga joylashishda aldangan boʻlsangiz, nima qilish kerak

Agar vakansiya yoki ish beruvchi soxta, vaʼda qilingan ish sharoitlari yolgʻon boʻlib chiqsa yoki sizdan aldov yoʻli bilan pul olingan boʻlsa, eʼlonlar, yozishmalar, shartnomalar, kvitansiyalar, toʻlov rekvizitlari va aloqador shaxslarning kontaktlarini saqlang.

Toʻlangan summani qaytarish yoki «muammoni hal qilish» vaʼdalari evaziga qoʻshimcha pul oʻtkazmang.

Siz turgan mamlakatning huquqni muhofaza qiluvchi organlariga murojaat qiling. Mavjud yordam va keyingi harakatlarni aniqlash uchun vaziyat haqida Migratsiya agentligi yoki Oʻzbekiston Respublikasi konsullik muassasasiga xabar bering.

Agar pul bank yoki toʻlov xizmati orqali oʻtkazilgan boʻlsa, imkon qadar tezroq ular bilan bogʻlaning va oʻtkazmani toʻxtatish yoki eʼtiroz bildirish imkoniyatini aniqlang.

Agar uy-joy, mablagʻ yoki hujjatlarsiz qolgan boʻlsangiz, yordam soʻrab murojaat qilganingizda buni maʼlum qiling.

Tahdid, zoʻravonlik yoki majburiy mehnatda nima qilish kerak

Agar sizga tahdid qilinsa, jismoniy yoki ruhiy zoʻravonlik qoʻllanilsa, ish yoki yashash joyidan chiqish taqiqlansa, sizni ishlashda davom etishga majburlash uchun hujjatlar yoki ish haqi ushlab turilsa, bu ekspluatatsiya yoki majburiy mehnat belgisi boʻlishi mumkin.

Hayot yoki sogʻliqqa bevosita xavf tugʻilganda avvalo xavfsiz joyga borishga harakat qiling va mahalliy favqulodda xizmatlarga murojaat qiling. Qayerda ekanligingiz va qanday yordam kerakligini xabar qiling. Agar bu xavfni kuchaytirishi mumkin boʻlsa, mojaroga kirishmang.

Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasasi, agar mavjud boʻlsa, siz turgan mamlakatdagi Migratsiya agentligi vakolatxonasi yoki ekspluatatsiyadan jabrlanganlarga yordam koʻrsatuvchi maxsus xizmatga murojaat qiling. Imkon boʻlsa, vaziyat haqida ishonchli odamingizga xabar bering. Dalillarni faqat oʻzingiz uchun qoʻshimcha xavf tugʻdirmagan holda saqlang: xavfsizligingiz dalil yigʻishdan muhimroq.

Kasal boʻlib qolsangiz yoki mablagʻsiz qolsangiz, nima qilish kerak

Agar xorijda boʻlgan vaqtingizda kasal boʻlib qolsangiz yoki jarohat olsangiz, tibbiy yordamga murojaat qiling. Hayotga xavf tugʻilganda yoki shoshilinch yordam zarur boʻlganda mahalliy favqulodda xizmatlarga murojaat qiling. Agar tibbiy sugʻurtangiz boʻlsa, sodir boʻlgan voqea haqida sugʻurta kompaniyasiga xabar bering va yordam olish tartibini aniqlang.

Agar uy-joysiz, pulsiz qolgan boʻlsangiz yoki boshqa ogʻir vaziyatga tushib qolsangiz, Migratsiya agentligi, agar mavjud boʻlsa, uning siz turgan mamlakatdagi vakolatxonasi yoki Oʻzbekiston Respublikasi konsullik muassasasi bilan bogʻlaning.

Murojaat qilganingizda qayerda ekanligingizni xabar qiling, vaziyatni tasvirlab bering va qanday yordam kerakligini koʻrsating.

Oʻzbekistonga qaytish uchun yordam kerakmi?

Agar ogʻir moliyaviy yoki boshqa murakkab vaziyatga tushib qolgan boʻlsangiz va uyga mustaqil qayta olmasangiz, Migratsiya agentligi, agar mavjud boʻlsa, uning siz turgan mamlakatdagi vakolatxonasi yoki Oʻzbekiston Respublikasi konsullik muassasasiga murojaat qiling.

Qayerda ekanligingizni xabar qiling, holatlarni tasvirlab bering va qaytishingizga nima toʻsqinlik qilayotganini tushuntiring. Agar pasportingiz, uy-joyingiz yoki tirikchilik uchun mablagʻingiz boʻlmasa, murojaat qilganingizda buni albatta koʻrsating.

Har bir holat alohida koʻrib chiqiladi. Yordam koʻrsatish imkoniyati, hajmi va shartlari belgilangan tartibda aniqlanadi.

Boʻlim 4

Oʻzbekistonga qaytgandan keyin

Xorijda ishlagandan keyin sizga ish topish, hujjatlarni rasmiylashtirish, tibbiy xizmatlar va ijtimoiy yordam olishda koʻmak kerak boʻlishi mumkin. Ushbu boʻlimda qayerga murojaat qilish va mavjud yordam choralarini qanday aniqlash haqida maʼlumot topasiz.

Ishga joylashish va daromad

Agar qaytgandan keyin ish izlayotgan boʻlsangiz, mahalliy bandlik xizmatiga murojaat qiling. Mavjud vakansiyalar va ishga joylashishga koʻmaklashish choralari, shuningdek, ularni taqdim etish shartlarini aniqlang. Xorijdagi ish tajribangiz, kasbiy koʻnikmalaringiz va til bilishingiz haqida aytib bering.

Ishga joylashishga koʻmaklashish haqida qoʻshimcha maʼlumotni Migratsiya agentligidan soʻrash mumkin. Ishga ehtiyojingiz haqida mahalla vakillariga xabar bering: ular vaziyatingizni hisobga olgan holda qaysi xizmatga murojaat qilishni maslahat berishlari mumkin.

Yangi kasbni egallang yoki malakangizni oshiring

Agar ishga joylashish uchun koʻnikmalaringiz yetarli boʻlmasa yoki kasbingizni oʻzgartirmoqchi boʻlsangiz, mahalliy bandlik xizmatidan mavjud oʻqitish, qayta tayyorlash va malaka oshirish dasturlarini aniqlang. Mos kursni tanlash uchun mutaxassisga tayyorgarligingiz haqida aytib bering.

Kursni tanlashdan oldin uning davomiyligi, narxi, ishtirok etish shartlari va tugatgandan keyin qanday hujjat olishingizni aniqlang. Amaliyot va ishga joylashishga koʻmaklashish nazarda tutilganmi, shuningdek, tanlangan kasb qanchalik talabgir ekanini aniqlang.

Hujjatlarni rasmiylashtiring va huquqiy maslahat oling

Agar uyga qaytgandan keyin hujjatlarni olish yoki tiklash yoxud davlat xizmatidan foydalanish zarur boʻlsa, uni Interaktiv davlat xizmatlarining yagona portali — my.gov.uz orqali olish imkoniyatini tekshiring.

Qonunchilikni tushuntirish, ariza yoki murojaat tayyorlash uchun «Madad» NNTning huquqiy maslahat byurolariga bepul birlamchi yuridik yordam soʻrab murojaat qilishingiz mumkin. Maslahatlar haqidagi maʼlumot Advice.uz saytida joylashtirilgan.

Bepul huquqiy maslahatni «Yuksak Salohiyat» jamoat birlashmasining Samarqand viloyati filialidagi loyiha yuristidan ham olish mumkin.

Ijtimoiy va psixologik yordam oling

Agar qaytgandan keyin siz yoki oila aʼzolaringiz ogʻir hayotiy vaziyatga tushib qolgan boʻlsangiz va ijtimoiy yordamga muhtoj boʻlsangiz, yashash joyingizdagi «Inson» ijtimoiy xizmatlar markaziga murojaat qiling. Markaz mutaxassislari vaziyatni baholashga, zarur yordamni aniqlashga yordam beradi yoki sizni tegishli tashkilotga yoʻnaltiradi.

Agar xorijda zoʻravonlik, ekspluatatsiyani boshdan kechirgan boʻlsangiz yoki odam savdosi qurboni boʻlgan boʻlishingiz mumkin boʻlsa, tayyor boʻlganingizda va buni xavfsiz qila olganingizda mutaxassisga xabar bering. Shuningdek, huquqiy maslahat olish uchun murojaat qilishingiz mumkin.

Boshdan kechirganlaringiz haqida gapirish qiyin boʻlsa yoki qanday yordam kerakligini hali bilmasangiz ham, yordam soʻrab murojaat qilish zarur.

Qaytgandan keyin tibbiy yordam

Agar qaytgandan keyin tibbiy yordam kerak boʻlsa, yashash joyingizdagi poliklinikaga murojaat qiling. Shifokorga shikoyatlaringiz, oʻtkazgan kasalliklaringiz va xorijda olgan davolanishingiz haqida aytib bering. Agar tibbiy koʻchirmalar, tekshiruv natijalari va tayinlovlar saqlanib qolgan boʻlsa, ularni oʻzingiz bilan olib boring.

Shoshilinch tibbiy yordam talab qiladigan holatda favqulodda xizmatlarga murojaat qilishni kechiktirmang.

Oʻz biznesingizni ochish yoki rivojlantirishni rejalashtiryapsizmi?

Agar qaytgandan keyin tadbirkorlik bilan shugʻullanishni rejalashtirsangiz, mahallaga murojaat qiling va biznes ochish hamda mavjud qoʻllab-quvvatlash dasturlari boʻyicha qayerda maslahat olish mumkinligini aniqlang.

Davlat va hamkor tashkilotlarning oʻqitish, kreditlash va grantlar berish dasturlarini oʻrganing. Ariza topshirishdan oldin ishtirokchilarga qoʻyiladigan talablar, muddatlar, hujjatlar roʻyxati va mablagʻlardan foydalanish shartlarini tekshiring.

Agar kredit olishni koʻrib chiqayotgan boʻlsangiz, foiz stavkasi, toʻlov jadvali, garovga qoʻyiladigan talablar va pulni qaytarish imkoniyatingizni oldindan baholang.

Dasturlar shartlari oʻzgarishi mumkin — dolzarb maʼlumotni yordam koʻrsatuvchi tashkilotlarning rasmiy resurslarida tekshiring.

Boʻlim 5

Foydali kontaktlar

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Migratsiya agentligi

Xorijda ishga joylashish, maʼlumotlarni tekshirish, xususiy bandlik agentliklari, mehnat huquqlarini himoya qilish va xorijda qiyin vaziyatga tushib qolgan fuqarolarga yordam.

Samarqand shahri va viloyatidagi «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazlari

Markaz mutaxassislari zarur ijtimoiy xizmatlar va yordam turlarini aniqlashga yordam beradi yoki tegishli tashkilotga yoʻnaltiradi.

  • Qisqa raqam1140
  • Saytihma.uz
  • ManzilSamarqand sh., Rudakiy koʻchasi, 174-uy

Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi va konsullik muassasalari

Xorijdagi fuqarolarga konsullik yordami, shu jumladan hujjatlar va qiyin vaziyatlarda murojaat qilish masalalari boʻyicha.

«Madad» NNT / Advice.uz

Bepul birlamchi yuridik yordam va huquqiy maʼlumot beradi. Samarqand viloyatida 14 ta huquqiy maslahat byurosi faoliyat yuritadi.

Loyiha hamkorlari

Yuksak Salohiyat ICMPD — International Centre for Migration Policy Development Ministry of Justice, Sweden
Yordam kerakmi?